Tutuquşular üçün Qidalar/Ərzaqlar

Bundan başqa hazırlanan tərəvəz və meyvələrin zaman ilə pozula nəzərə alınaraq 4-5 saat sonra yeyilməyən yeməklər qidalanma qabından alınmalıdır.

Qidalanma
1-ci Qidalanma haqqında ümumi məlumatlar:

Düzgün və doğru qidalanma sağlam bir ev heyvana sahib olmanın ilk şərtidir.

Tutuquşular təbii mühitlərində vaxtlarının böyük bir hissəsini yeyəcəkləri axtarmaq, sərt qabıqlı yemişlerin (qoz, fındıq və s), meyvələrin toxumların və tərəvəzlərin qabıqlarını təmizləyərək ziyafətə hazır hala gətirmək ilə keçirirlər. Dolayısı ilə qidalanma təkcə yemək yemək üçün təbii bir ehtiyac deyil, gündəlik həyatının bir parçası olan fəaliyyətlər toplusudur. Ev şəraitində qanun tutuquşular, vəhşi təbiətdəki kimi yemək axtarmaq məcburiyyətində olmadıqlarına bu iş yerinə keçəcək bənzər fəaliyyətlər, oyunlar inkişaf etdirmək qusun təbii tarazlığını təmin etməsi və yarana biləcək davranış bozukluklarının (bağırma, dişləmə, tük yolma və s). Qarşısının alınması baxımından əhəmiyyətlidir.
Tutuquşu bəslənməsində əvvəlcə aşağıda göstərilən əsas qaydalara diqqət etmək lazımdır:

Adətən" tutuquşuların əsas bəslənmə ehtiyacları insanlarınkinden fərqli deyil.
Təbii yollardan alınan vitaminlər kimyəvi olaraq istifadə edilən vitaminlərdən daha faydalı və daha az təhlükəlidir.
Tutuquşular çox zaman dəyişikliyə ve/veya dəyişikliklərə qarşı qoyurlar. Bu vəhşi heyvanlarının təbiətindən gələn bir xüsusiyyətdir. Vəhşi haqqımda ana və ata Təkmilləşmə prosesində körpəyə hansı yeməklərin necə seçiləcəyini, nə şəkildə məğlub olacağını öyrədir. Bala olaraq alınan və ya əldə yetişdirilən tutuquşu isə bu vəzifə sahiblərə düşür. Yeni qidaya alışdırmaq bir az zaman ala bilər ancaq zorlamadan inadlı olmaq lazımdır.
Tutuquşular ətrafında qanun sürüyü (ki, evimizdə bu bizik) bir çox mövzuda olduğu kimi yemək seçmək və yemək üçün də örnək model kimi alırlar.
Müsbət vərdişlər gənc yaslarda daha asan tutulur.
Həddindən artıq yağlı, içində qoruyucu ve/veya təbii olmayan töhfələr ehtiva edən yeməklər tutuquşular üçün uyğun deyil.
Tutuquşular hər zaman özləri üçün ən faydalı qidanı seçərək yeməzlər, müxtəlif yeməklərin olduğu bir kapitan ən çox bəyəndiklərini üstünlük verirlər.
Yeməklərin və suyun təravəti, təmizliyi qətiyyən nəzarət edilməlidir. Xırda, xarab və bayat yeməklərin verilməməlidir.
Təəssüf ki, bir çox tutuquşu sahibi və satıcısı, məşğul olmamaq, zamansızlıq, məlumatsızlıq səbəbi ilə quşları tək tip qidayla (xüsusilə nüvə) bəsləməkdə buda maddi və mənəvi olaraq mühüm dəyərə malik olan tutuquşuların zaman ilə xəstələnməsinə və ömürlərinin qısalmasına hətta ölümlərə səbəb olur.

2.dengeli qidalanma:
Tutuquşular üçün bəsləyici bir pəhriz A vitamini və kalsium ehtiva etməlidir. Su və qidalar hər zaman təzə olmalı, bayat, pozulmağa üz tutmuş olanların verilməsindən tamamilə imtina etməlidir.
Bundan başqa, həddindən artıq yağlı, sekerli, duzlu və içində qoruyucu, süni töhfələr (qida boyaları və s). Ehtiva edən yeməklərin allergik reaksiyalara və dəri problemlərinə səbəb ola biləcəyinə istisna edilmelidir. (Faydalı və zərərli qidaları detal olaraq "Qidalanma cədvəli" bölümündə görə)
Müxtəlif rəng, forma və boylarda qidalar aşağıdakı proporsional məbləğlər nəzərə alınaraq verilməlidir:

DİQQƏT:
Qarşı görülən faizlər təxminən olub gündəlik qidalanmada bir-biriləri arasında sürüşmələr, keçidlər ola bilər.

Proteinler-% 20nin üstü
Zülallar qanunun əsas kasalarını təşkil edən amin turşulardan meydana gəlmişlər. Toxumlar kimi bir çox zülal mənbəyi amin turşu nisbəti baxımından zəif olduqlarından qidalandırıcı qiymətləri aşağıdır. Bunlar ilə bərabər düyü, lobya kimi qidalar verərək zülal nisbəti zenginleştirilebilinir. Digər yüksək dəyərli zülal qaynaqları olaraq pəhriz qatıq, pəhriz pendir, qəti bişmiş yumurta, misir, kəpəkli düyü, makaron, yaxşı bişmiş olmaq qeydiyyatı ilə yağsız toyuq, ağ balıq, yağsız hindi və yağsız dana əti tutuquşulara verilə bilər.

Bunlardan başqa, tutuquşular üçün xüsusi qəti mamalar/kurabiyeler adətən yüksək zülal daşıyırlar. Ancaq bunun xaricində pişik, it kimi məməli heyvanların fərqli protein/yağ nisbəti ehtiyaclarına görə hazırlanan qəti mamaların /kurabiyelerin tutuquşulara verilməsi tövsiyə edilmir.
A vitamini ehtiva edən tərəvəz və meyveler- 30% həcmində
Yüksək miqdarda A vitamini ehtiva edən tərəvəzlər tutuquşunun ehtiyacı olan mühüm bir qidadır. Bəzi meyvələr yaxşı bir A vitamini mənbəyi olmasına baxmayaraq meyvələr adətən tərəvəzlərə nisbətən bu baxımdan o qədər bəsləyici deyil. A vitamini tutuquşunun dəri (iç/dış) və tüklərinin sağlamlığı, görmə, skelet inkişafı, çoxalma üçün əhəmiyyətlidir. Quşların immunitet sisteminin güclü olmasını dolayı olaraq təmin edir. Tərəvəz və meyvələrdə olan "Karoten" həzm əsnasında metabolizm tərəfindən A vitamininə çevrilir.
Mühüm A vitamini qaynaqları:
Yaşıl tərəvəzlər: İspanaq, gül kələmi, göy bibər, istiot, zəncirotu, xardal, yaşıl tərəvəzlər, əzələ taxıl filizləri və s.

Sarı-Narıncı tərəvəzlər: Yerkökü, qırmızı istiot, misir, bal balqabağı, misir, şirin kartof və s.

Meyvələr: Şaftalı, nektar, qaysı, papaya
A vitamini eyni zamanda, yumurtada, ətdə, pendirdə də olur.
A vitamini çatışmazlığı (Avitaminoaz A) əhəmiyyətli bir xəstəlik olub gözlərdə söykənmə, davamlı burun axıntısı, tez-tez hapşır-ma, görmədə bulanıqlıq yaralarda gec sağalma başlıca əlamətləridir və xüsusilə Amazon tutuquşu geniş yayılmışdır.

Digər tərəvəz və meyvələr - 15-20% arası:

2-ci A vitamini girişindən zəngin olmayan tərəvəz və meyvələrdə qidalandırıcı dəyərləri və psixoloji cəhətdən faydaları səbəbi ilə əhəmiyyətlidir. Yaxşı pismiş qarğıdalı, noxud (kılıfı ilə), gül kələm, kələm (məhəbbət quşları istisna), Brüssel lahanası,yeşil lobya, bişmiş içirlər, pomidor, kartof, alma (çəyirdəksiz), üzüm, banan, portağal (çekirdeksiz),armut (çekirdeksiz), çiyələk, tut, gilas (çekirdeksiz),nar kimi tərəvəz və meyvələr qidalanma müxtəlifliyini təmin etmək baxımından yaxşı qida.
Bu məqamda tərəvəz və meyvələr tutuquşuya verilmədən əvvəl su ilə yaxşıca yuyaraq kimyəvi (həşəratlara qarşı qoruyucu, pozulmanı önləyici) maddələrdən təmizlənməlidir, hədsiz soğuk/donmuş (soyuducudan yeni çıxmış) və ya hədsiz İsti (tərəvəzlər tutuquşunun üstünlük səkinə görə, pörtür) olaraq verilməsindən çəkinməli, müxtəlif səkilərdə və yeyəcəyi ölçülərdə kəsərək hazırlanmalıdır.
Bundan başqa hazırlanan tərəvəz və meyvələrin zaman ilə pozula nəzərə alınaraq 4-5 saat sonra yeyilməyən yeməklər qidalanma qabından alınmalıdır.

3-ci *tohumlar (Ay tumu, balqabaq tumu və s). Təxminən 15-20%
Həddindən artıq sekerli, duzlu, xarab, bayat, qızardılmış toxumlardan istifadə. Ətrafımızda hazır olaraq tutuquşu idxal və yerli yemlər satılmaqda olduğu kimi böyük tutuquşular üçün%60/70 ayçiçek-i, yulaf, buğda, qarğıdalı, yer fıstığı və balqabaq tumu toxumu ilə öz ehtimalınızı da hazırlaya. Kiçik tutuquşular üçün isə%40 dari,%20 sarı bülbül təchizatı,%10 yulaf,%20 ay çiçəyi və 5% nigeriya və kəndir uyğundur.
Bu məqamda istifadə edilən bütün toxumların ilaçlanmamis, qoruyucu maddə əlavə olunmamış və bayat olmaması şərtdir. Təravətinə əmin olmadığınız (bir-birinə yapışmış, xarab, çürük) hazır yemləri, toxumları tutuquşularına verməyin. Toxumların təravətini ölçmək üçün filizlendir-mə edə. Ədədlərin ən azı yarısı dolursa yeməyinizi təzə kimi qəbul edin.

 
К началу